Còdi etic e deontologic

INTRODUCCION

Aguest còdi etic a estat redactat prenent coma punt de partida qu’era etica s’adrèce non sonque ara rason, senon ara totalitat dera experiéncia der individu, e entenent qu’era participacion ena vida politica a era sua rason d’èster non sonque en un desvolopament professionau personau, senon sustot en ua dispausicion de servici ara comunitat, ena quau s’exercís era comunicacion, er hèt de compartir e era conviuença.

Aguesta participacion supause donques, era vinculacion a un projècte comun entath desvolopament dera comunitat e dera societat d’apertinença, autant que ua demana o acceptacion que hè o receb aguesta societat.

Credem qu’era accion politica exercida tamb etica base era sua accion ena recèrca e era practica deth ben común, en establiment de vincles e collaboracion entre es èssers umans, ena coeeréncia tamb era fòrça dera vertat e ena recèrca de sentit dera vida umana.

PRINCIPIS GENERAUS

Era elaboracion d’aguest còdi etic e deontologic (d’ara endeuant còdi) ei frut dera volentat deth Comitè Executiu Nacionau de CDA-PNA ena sua refondacion coma partit, e a coma objectiu er hèt d’establir un marc de regulacion des principis etics e critèris professionaus pes quaus s’aurà de recéber quinsevolh persona que forme part deth projècte politic de Convergéncia Democratica Aranesa.

Tamb aguest còdi se fixen es critèris de principis e linhes d’actuacion que pretenen garantir era credibilitat e era aunestetat des nòsti representants polítics e, tanben, garantís ua intervencion respectuosa, rigorosa e avienta en çò que tanh as besonhs dera ciutadania.

Toti aqueri que participen o representen a CDA-PNA son embaishadors dera nòsta manèra d’èster e dera nòsta manèra de hèr. Eth nòste comportament pòrtes entà laguens, mès tanben pòrtes tà dehòra, a d’èster un exemple d’ua manèra d’actuar que sigue identificable entà cadun des representants deth partit.

Entenem donques, qu’aguesta situacion a era sua basa enes següentes premises:

CDA-PNA, un partit que defense era identitat, era libertat e eth dret a decidir, coma marc dera defensa deth País a que apertanhem

Trabalham entà mantièr era identitat, eth conjunt de valors, tradicions, simbèus, creences e manères de comportament que foncionen coma element de coesion ath laguens d’un grop sociau e qu’actuen com a substrat entà qu’es individus qu’en formen part poguen fonamentar eth sòn sentiment d’apertinença.

Era libertat e eth dret a decidir son condicions de besonh entar exercici des valors mès fonamentaus. Era libertat individuau, mès tanben era collectiva, ei eth fonament de tota democràcia, e ei per aguest motiu que mos comprometem per ua democràcia participativa.

CDA-PNA, un partit compromés tamb era societat

Eth compromís ei era leialtat e era coeréncia tamb ua promesa o tamb era paraula dada; ei eth valor dera paraula. Aguest compromís mos demane coeréncia tamb era politica comprenuda coma un servici e tamb eth projècte explicitat enes acòrds congressuals, perquè entenem qu’eth compromís a ua volentat d’identificacion tamb es objectius e valors que sostien eth collectiu.

Era dedicacion ei er hèt d’emplegar es pròpies capabilitats e energies ath servici d’ua causa o iniciativa, e cau que mantengue coeréncia tamb es ahèrs e actuacions que cada responsabilitat assignada requerisque. Era acceptacion d’ua responsabilitat o cargue demorarà condicionada ar hèt d’assomir es trebalhs que se’n deriven e, en cap cas, s’entenerà que era responsabilitat o cargue s’aurà d’adaptar ara discrecionalitat personau dera persona prepausada.

Er hèt de mantier era representacion vò díder que s’actue en nòm des electors, as qui calerà dar compdes. Eth polític acuelh era volentat de servici ara collectivitat en nòm des ciutadans, atau tanben n’a d’estimolar era participacion.

Era prioritat dera gent de CDA-PNA a d’èster, era d’èster ath servici deth País e dera sua gent.

CDA-PNA un partit de gent tamb valors

Era onradesa ei era qualitat d’ua persona qu’actue tamb justicia e que se compòrte tamb rectitud e d’acòrd tamb era vertat. En exercici des sues foncions, quinsevolh militant o representant deth partit aurà de dar preferéncia as interèssi generaus peth dessús des personaus e de quinsevolh.

Era coeréncia ei era correlacion qu’existís entre aquerò que se pense, aquerò que se ditz e aquerò que se hè. Entà desvolopar responsabilitats politiques e publiques cau assomir era coeréncia coma element fonamentau dera credibilitat qu’aurie de generar era classa politica ath deuant dera ciutadania.

Era responsabilitat comprenuda coma era coeréncia entre es pròpies actituts e aportacions en relacion as besonhs reaus des formes de vida e cultura politiques. Credem en ua societat de persones responsables, que garantisque es madeishi drets basics entà toti, mès que sigue capable d’exigir e toti es déuers elementaus de besonh entara convivença.

Era integritat ei atribut d’aquera persona que non ei corruptible. Era integritat potenciau d’ua persona serà un des elements principaus e determinants entà poder assignar-li era confiança que requerisque er exercici des foncions politiques e publiques.

OBLIGACIONS E NORMES DE CONDUCTA

Militants e simpatizants

Toti aqueri que participen deth projècte polític de CDA-PNA auràn coneishement d’aguest còdi e, per tant, en acte de signatura dera butleta de militant o simpatizant, acceptaràn es principis e linhes d’actuacion que s’i definisquen.

Era militància de CDA-PNA se fonamentarà enes principis inclodidi en aguest còdi, ath delà dera dignitat e eth respecte as drets des persones, ara igualtat, ara solidaritat, ara participacion, ara objectivitat e era assumcion de responsabilitat.

Quinsevolh militant se regirà pera volentat de servici tamb er objectiu de contribuïir ath desvolopament des institucions e des persones, familhes, grops e comunitat deth País.

Es militants respectaràn era organizacion qu’establissen es estatuts e collaboraràn tamb es cargues elèctes e tamb era direccion deth partit entà arténher es objectius deth projècte de CDA-PNA.

Cargues electes e designacion

Es drets e déuers fonamentals son:

  • Era transparéncia, aplicada autant as aspèctes patrimoniaus personaus coma ath rendiment de compdes en exercici dera sua foncion.

  • Era austeritat, era eficiéncia e eth rigor ena gestion des recorsi publics.

  • Era etica enes relacions tamb es administracions, es entitats, es empreses e era ciutadania.

  • Era etica deth trabalh, basada en esfòrç personau e en convenciment de qu’er exercici d’un cargue públic ei un servici que cèrque er interès general.

Es cargues elèctes e es de designacion se comprometen a:

  • Un compromís institucionau, tamb ua dedicacion prioritària.

  • Un compromís de fidelitat ath projècte, tot respectant es decisions de CDA-PNA en toti es nivèus organizatius per deuant de posicionaments particulars.

  • Un compromís d’actitud activa de prepauses politiques.

  • Un compromís economic de quòtes quan se percebe ua retribocion.

  • Un compromís de servici, en tot atier es persones, grops e entitats qu’ac demanen.

  • A plaçar eth sòn cargue ostentat a disposicion deth partit entara sua avaloracion e contunhacion futura.

Ath delà a d’auer present que:

  • Era condicion d’edat, sèxe, estat civil, cultura, nacionalitat, religion, situacion sociau, ideologia politica, discapacitat intelectuau o fisica e quinsevolh auta diferéncia o caracteristica personau non a de condicionar era actuacion ne a de perjudicar eth compromís cap as autes persones.

  • Toti seràn responsables des pròpris actes politics e dirèctes conseqüéncies.

  • Arrés non pòt utilizar era sua responsabilitat en partit entà cap activitat enganhosa o impròpria.

  • Qui se trape inmers en un procés judiciau motivat pera sua activitat politica, ac a de meter en coneishement dera direccion deth partit.

COMPROMETUDI TAMB ERA SOCIETAT

Fidelitat ath projècte

Calerà auer en compde era informacion o documentacion que se pogue receber, protegint-la de quinsevolh indiscrecion o interferéncia interessada e auent en compde en tot moment era Lei de Proteccion de Donades.

Enes relacions tamb era premsa e d’auti mieis d’informacion e de difusion, calerà auer en compde ua actitud adequada ara responsabilitat. En quinsevolh cas, tostemp se mantierà era privacitat, er equilibri, eth respecte e era fidelitat ath projècte de CDA-PNA.

Quinsevolh cas de transfuguisme, comportarà ua sancion disciplinària exercida peth Comitè Executiu Nacional (CEN).

Transparéncia enes campanhes

Eth nòste projècte polític ei expresat enes ponéncies congressuaus e enes documents deth partit. Es campanhes e es programes electoraus non an de contradir aguest projècte. Tota prepausa politica a de besonh d’anar acompanhada d’un programa que presente ara ciutadania quini son es compromisi deth nòste partit, e quina serà era nòsta linha d’actuacion, autant s’accedim ath govèrn, coma se non ei eth cas.

Eth programa electorau a d’evitar es promeses non realizables e a de fomentar es compromisi, qu’an d’èster credibles, realizables e avaluables. En aguest sentit, consideram ua manca absoluta d’etica ena vida politica, actuar tamb enganh entà arténher vòts.

Rendiment de compdes

Tot cargue elècte a de dar compdes as cargues de direccion deth partit o ben as organs superiors quan atau ac requerisquen.

Es cargues institucionaus (encara que non siguen militants) tanben auràn de dar comdpes deuant dera direccion deth partit o der ambit territoriau o sectoriau en eth que s’enmarque era actuacion.

Autant se èm en govèrn coma se non, en acabar cada mandat o legislatura aurà de dar compdes deth grad de compliment deth programa electorau que se presentèc: qué s’a artenhut, qué non s’a artenhut (e es rasons), quines gestions s’an hèt entà auançar enes prepauses, eca.

Regeneracion e renauiment

Eth principi de non acumular cargues ei clau entath bon compliment des compromisi tamb era ciutadania, e per tant CDA-PNA trabalharà entà que non s’acumulen cargues. Per aguest motiu se harà un seguiment des compromisi que compòrten era ostentacion d’un cargue.

Era rotacion enes cargues e era limitacion de mandats an d’èster principis que mèrquen era nòsta actuacion coma partit, e per aguest motiu se trabalharà entà garantir e facilitar eth relhèu enes cargues e facilitar era transicion enes responsabilitats.